![\"\"](\"https:\/\/movares.acc.level-level.nl\/import-example\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/Afbeelding-1-scaled-1.jpg\")
<\/p>\nVrijetijdsvoorzieningen worden steeds belangrijker voor de maatschappij. Ze bieden immers ontspanning, beweging, ontmoeting en soms inspiratie. De maatschappelijke betekenis van de sector is evident, ook omdat mensen steeds kleiner wonen. De economische betekenis groeit en het biedt veel werkgelegenheid. Maar waar bieden we ruimte hiervoor?\u00a0<\/p>\n
Vrijetijdsvoorzieningen worden ook wel omschreven met de overkoepelende term Leisure. Dit betreft een breed scala aan activiteiten, gericht op ontspanning, vermaak, cultuur en sport buitenshuis, met vele mengvormen. Denk aan bijvoorbeeld aan theaters, musea, bioscopen, zwembaden, binnenspeeltuinen, fitnesscentra of sauna\u2019s, naast vele andere vormen. Het is dus een breed domein. De economische betekenis van\u00a0leisure\u00a0groeit sterk en het kan sterk beeldbepalend zijn voor gebieden, ook door hun soms markante vormgeving.\u00a0<\/p>\n
De behoefte aan\u00a0leisure\u00a0is groot: samen ontplooien we jaarlijks totaal 2,4 miljard vrijetijdsactiviteiten buitenshuis van meer dan een uur (I&O Research; Het Nederlands Vrijetijdsonderzoek 2022\/2023). De populairste activiteiten zijn wandelen, fietsen, uit eten gaan, caf\u00e9\/terrasbezoek en recreatie in de openbare ruimte. Maar ook bezoekjes aan zwembaden, bioscopen, musea, sportwedstrijden, concerten en theaters zijn populair, met samen jaarlijks bijna 180 miljoen bezoeken.\u00a0<\/p>\n
De behoeften van mensen qua vrijetijdsbesteding veranderen doorlopend. De scheidslijnen tussen ontspanning, vermaak, cultuur en sport vervagen, evenals de grenzen tussen vrije tijd en werk. Mensen zoeken continu nieuwe \u2018belevingen\u2019, maar ook steeds vaker \u2018betekenis\u2019 en zingeving.\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
Aan de aanbodzijde zien we in Nederland een opvallende groei van het aantal aanbieders; met +46% t.o.v. 2008. Deze groei had vooral betrekking op vermaaksgerichte recreatie (bioscopen, family entertainment, escape rooms, etc.) en commerci\u00eble sportvoorzieningen (fitness,\u00a0padel). Het aantal vestigingen in cultuur (met name bibliotheken, galeries) en\u00a0wellness\u00a0daalde daarentegen. Waarschijnlijk is de groei van het aanbod nog niet ten einde: het aantal inwoners groeit landelijk de komende 10 jaar nog met 4-5%. Hiermee groeit dus ook de ruimtebehoefte van vrijetijdsvoorzieningen.\u00a0<\/p>\n
Leisurebedrijven worden groter, veelzijdiger, professioneler en er ontstaan meer ketens. Continu zien we, inspelend op de trendgevoeligheid van mensen, nieuwe concepten opkomen. Recente voorbeelden zijn\u00a0padel,\u00a0boulderhallen\u00a0en \u2018immersive\u00a0experiences\u2019, ook wel omschreven als een \u201cdigitale onderdompeling in een andere wereld\u201d. De bezoekersaantallen zijn soms imponerend! De rol van digitalisering en online groeit sterk, bijvoorbeeld in virtual\u00a0reality, gebruik\u00a0social\u00a0media, licht\/geluid, etc.\u00a0<\/p>\n
Leisureconcepten vragen deels om verschillende locatieprofielen. Cultuur nestelt zich bijvoorbeeld graag in centra, sportvoorzieningen juist daarbuiten. De schaalgrootte van\u00a0leisurefuncties\u00a0varieert\u00a0enorm: van een kleine yogastudio tot een groot stadion, met vele tussenmaten. Leisure, cultuur, horeca en maatschappelijke functies raken steeds meer met elkaar verweven qua productconcept, doelgroepen en ruimtegebruik. Vrijetijdsvoorzieningen kunnen de ontmoetingsfunctie van centra enorm versterken. Ze dragen immers bij aan een grotere wervingskracht, bereik, effici\u00ebnter ruimtegebruik en exploitatievoordelen. Zowel plinten als verdiepingen kunnen een goede vestigingsplek zijn, afhankelijk van de aard en omvang van de vrijetijdsvoorziening.\u00a0<\/p>\n
De groeiende vraag naar vrijetijdsvoorzieningen vraagt om slimme ruimtelijke keuzes. Waar bieden we ruimte? Hoe combineren we\u00a0leisure\u00a0met andere functies als horeca,\u00a0retail\u00a0en maatschappelijke voorzieningen? Opvallend is dat commerci\u00eble vrijetijdsvoorzieningen nog weinig aandacht krijgen in gemeentelijk en provinciaal beleid. Hierdoor vestigen ze zich vaak verspreid, zonder synergie met andere functies. Slechts weinig gemeenten sturen hier actief op. Ook de landelijke Ontwerp Nota Ruimte biedt weinig helderheid over de noodzaak van en ruimtelijke opties voor ontspanning en beweging.\u00a0<\/p>\n
Een goede ruimtelijke organisatie en planologische borging van vrijetijdsvoorzieningen wordt steeds belangrijker. Vroeger investeerde de overheid alom in vrijetijdsvoorzieningen als zwembaden, sporthallen en theaters, maar tegenwoordig domineert de marktsector. Wij denken dat overheid en markt elkaar kunnen versterken in dit domein. Door samen te werken ontstaat een gevarieerd, innovatief en laagdrempelig aanbod voor een breed publiek. Belangrijk is het zorgvuldig verbinden van de groeiende behoefte aan de \u2018juiste\u2019 locaties, met oog voor verwante functies en maatschappelijke meerwaarde.\u00a0<\/p>\n
Kortom: waar willen we wel of niet\u00a0leisure\u00a0en onder welke voorwaarden? In welke\u00a0leisurebranches\u00a0verwachten we nog groei? Hoe kunnen we met (nieuwe) vrijetijdsvoorzieningen ons lokale profiel versterken? Kunnen we iets met leegstaand erfgoed? Met leegstaande winkelruimten wellicht? Hoe en waar kunnen we\u00a0leisure\u00a0inzetten voor\u00a0Placemaking?\u00a0<\/p>\n
Movares\u00a0ontwikkelde een model om de lokale en regionale behoefte aan\u00a0leisure\u00a0inzichtelijk te maken. Dit vormt de basis voor gebiedsprofielen, waarin branches, doelgroepen, mobiliteit en synergie met andere functies samenkomen. Zo wordt ruimte effici\u00ebnt benut en sluiten voorzieningen aan bij de vraag.\u00a0<\/p>\n
De behoefte aan vrijetijdsvoorzieningen blijft groeien. Een goede ruimtelijke organisatie en planologische borging van vrijetijdsvoorzieningen wordt dus steeds belangrijker. Bij\u00a0Movares\u00a0helpen we overheden, ontwikkelaars en andere partijen om\u00a0leisure\u00a0doelgericht te positioneren en zo bij te dragen aan\u00a0leefkwaliteit, vitaliteit, gezondheid en toekomstbestendige gebiedsontwikkelingen. Wij denken graag met u mee over dit belangrijke en boeiende onderwerp!\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vrijetijdsvoorzieningen groeien sterk in Nederland. Ontdek waarom goede ruimtelijke keuzes nodig zijn.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":6363,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"mo_theme_tax":[],"mo_branch_tax":[],"mo_service_tax":[],"class_list":["post-6181","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"acf":{"mo_person_id":null},"yoast_head":"\n