Wat is een SUMP? En hoe kunnen we helpen het op te stellen?

Naast het standaard mobiliteitsplan voor gemeenten is er binnenkort ook een SUMP nodig. Het Sustainable Urban Mobility Plan is een strategische uitrol voor het verbeteren van de mobiliteit in steden en stedelijke regio’s, met een nadruk op duurzaamheid. Het doel van het plan is om steden te helpen bij het verduurzamen van hun mobiliteitssystemen en tegelijkertijd de leefbaarheid te verbeteren. 

De Europese Commissie verplicht steden om een SUMP te hebben vanaf 31 december 2027. Zonder SUMP is het niet meer mogelijk in aanmerking te komen voor EU-subsidie uit het CEF-fonds (Connecting Europe Facility) voor alle mobiliteit gerelateerde projecten. Nog minder dan 3 jaar te gaan dus!

Wat is een SUMP precies?

Het duurzaam stedelijk mobiliteitsplan is een strategisch plan dat de mobiliteitsbehoeften van mensen en bedrijven in steden en omliggende gebieden aanpakt. Volgens Europese richtlijnen. Het doel is de leefbaarheid te verbeteren en biedt een integrale aanpak voor stedelijke mobiliteit. Het bevat maatregelen voor zowel korte- als lange-termijndoelen.

Een SUMP is dus meer dan een traditioneel mobiliteitsplan. Met specifieke aandacht voor duurzame oplossingen. Dit betekent dat een SUMP niet alleen het openbaar vervoer en de infrastructuur voor voetgangers en fietsers behandelt, maar ook gericht is op het verbeteren van de bereikbaarheid, het bevorderen van schone mobiliteit en het verminderen van congestie.

In de context van een SUMP ligt de nadruk niet alleen op het verbeteren van de vervoerssystemen, maar ook op de betrokkenheid van burgers en belanghebbenden. Dit participatieve proces zorgt ervoor dat het mobiliteitsplan breed gedragen wordt, wat de kans op succes vergroot.

Verplichtingen vanaf 2027

Vanaf 31 december 2027 wordt het verplicht voor alle steden binnen het Trans-Europees Transportnetwerk (TEN-T) om een SUMP vast te stellen. Dit geldt voor meer dan 400 stedelijke gebieden in Europa, waaronder 26 steden in Nederland, zoals Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Voor deze steden betekent dit dat ze hun mobiliteitsbeleid moeten herzien en aanpassen aan de richtlijnen van de EU.

Zelfs steden met minder dan 100.000 inwoners die geen deel uitmaken van het TEN-T netwerk, worden sterk aangemoedigd om een SUMP op te stellen. De voordelen van een SUMP zijn namelijk breed: het draagt bij aan een schonere, gezondere en beter bereikbare stad.

Doelen van een SUMP

Een SUMP heeft twee belangrijke doelen:

1. Verbeteren van de toegankelijkheid: Dit betekent dat het mobiliteitssysteem toegankelijk moet zijn voor iedereen, inclusief mensen met een beperking.
2. Leveren van duurzame mobiliteit: Dit doel richt zich op het verbeteren van het vervoer binnen de stad, met nadruk op het bevorderen van openbaar vervoer, fietsen en wandelen, en het verminderen van emissies.

Het SUMP draagt bij aan het realiseren van de langetermijndoelen van de EU op het gebied van duurzame mobiliteit en zorgt ervoor dat steden efficiënt omgaan met hun mobiliteitsnetwerken, vooral in het licht van de klimaatdoelen van de EU.

De SUMP-methodiek

De ontwikkeling van een Sustainable Urban Mobility Plan volgt een gestandaardiseerde methodiek die uit vier fasen bestaat. The Future Mobility Network heeft deze geperfectioneerd met lessen uit gewone mobiliteitsplannen. 

1. Voorbereiding en ontwikkeling: Dit omvat het in kaart brengen van de huidige mobiliteitssituatie en het vaststellen van de belangrijkste uitdagingen en kansen. Er wordt een werkstructuur opgezet en een planningskader bepaalt.
2. Doelstellingen en scenario’s: In deze fase worden de lange- en kortetermijndoelen gedefinieerd en worden scenario’s geschetst. Belanghebbenden dragen bij aan de visie en indicatoren worden opgesteld.
3. Uitwerking en strategie: De stad werkt samen met belanghebbenden om concrete maatregelen vast te stellen die de doelstellingen ondersteunen. Verantwoordelijkheden en acties worden besloten.
4. Uitvoering, monitoring en evaluatie: De implementatie van de maatregelen wordt gemanaged en nadien wordt het proces gemonitord en geëvalueerd, zodat het plan kan worden aangepast op basis van de resultaten.

Dit cyclische proces zorgt ervoor dat het SUMP niet alleen een statisch document is, maar een continu proces van verbetering en aanpassing aan veranderende omstandigheden.

Financiering van SUMP’s

Het opstellen en implementeren van een SUMP vereist tijd en middelen. Gelukkig biedt de EU verschillende financieringsmogelijkheden om steden te ondersteunen. Zo is er het Connecting Europe Facility (CEF), waarmee technische bijstand en investeringen in duurzame transportprojecten mogelijk worden gemaakt. Daarnaast kunnen steden ook gebruik maken van andere Europese programma’s zoals Horizon Europe en het LIFE-programma, die focussen op innovatie en milieu.

SUMP versus bestaande mobiliteitsplannen

In Nederland hebben veel steden al mobiliteitsplannen, zoals het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) of een Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP). Hoewel er overeenkomsten zijn, verschilt een SUMP op enkele belangrijke punten:

• Geografische scope: Het kijkt naar de functionele stedelijke eenheid (FUA) en niet naar gemeentegrenzen.
• Participatie: Het plan vereist bredere betrokkenheid van burgers en andere belanghebbenden dan veel traditionele mobiliteitsplannen.
• Monitoring: In een SUMP worden specifieke prestatie-indicatoren vastgesteld om de voortgang te volgen en aanpassingen te maken waar nodig.

Bestaande plannen kunnen dienen als basis voor het Sustainable Urban Mobility Plan, maar moeten mogelijk worden aangepast om te voldoen aan de EU-eisen.

Conclusie: SUMP als kans

Hoewel het opstellen van een SUMP verplicht wordt voor veel steden vanaf 2027, biedt het plan vooral kansen. Het biedt een strategische en duurzame benadering van mobiliteit die niet alleen de EU-doelen ondersteunt, maar ook steden helpt bij het verbeteren van hun infrastructuur, luchtkwaliteit en bereikbaarheid. Steden die nu beginnen met het ontwikkelen van hun SUMP, kunnen zich goed voorbereiden op de toekomst en profiteren van Europese financiering om hun doelen te realiseren. Bij The Future Mobility Network kunnen we helpen het plan op te stellen. Neem daarvoor vandaag nog contact met ons op!

Originele bron: future-mobility